Formula e re e taksës së pronës: Kush paguan më shumë dhe kush përfiton nga lehtësitë fiskale?

Qeveria ka propozuar një reformë të rëndësishme në mënyrën se si do të llogaritet taksa e ndërtesës për banesat. Përveç rritjes së normës së tatimit, projektligji sjell edhe një formulë të re llogaritjeje, e cila synon të favorizojë banesat me vlerë më të ulët, ndërsa pronat në zonat më të shtrenjta do të përballen me një barrë fiskale më të madhe.

Nëse miratohet, ndryshimet do të prekin mijëra familje në Tiranë dhe më pas në të gjitha bashkitë e vendit sipas pragjeve të përcaktuara.

Si llogaritet aktualisht taksa e pronës?

Aktualisht, taksa e ndërtesës për banesat llogaritet mbi vlerën e pronës, e cila përcaktohet sipas çmimeve referuese të miratuara nga shteti.

Formula aktuale është:

Vlera e banesës × 0.05% = Taksa vjetore

Në vitin 2023, me rritjen e çmimeve referuese, shumë familje panë rritje të menjëhershme të detyrimit për taksën e pronës, edhe pse norma tatimore mbeti e pandryshuar.

Çfarë parashikon formula e re?

Projektligji propozon dy ndryshime kryesore:

• rritjen e normës së taksës nga 0.05% në 0.1% ose 0.2%, sipas vendimit të Këshillit Bashkiak;

• një metodë të re për llogaritjen e bazës së tatueshme për banesën e parë.

Pikërisht mënyra e re e llogaritjes është elementi që do të bëjë diferencën mes pronarëve.

Kush përfiton nga zbritja 50%?

Për banesën e parë, drafti parashikon që deri në 50% e vlerës së pronës të konsiderohet e patatueshme, por vetëm nëse plotësohet një kusht.

Në Bashkinë e Tiranës, pragu maksimal i patatueshëm është propozuar në:

8.4 milionë lekë

Nëse vlera e apartamentit nuk kalon dyfishin e këtij pragu (16.8 milionë lekë), taksa do të llogaritet vetëm mbi gjysmën e vlerës së banesës.

Nëse vlera e pronës është mbi 16.8 milionë lekë, atëherë nuk aplikohet më zbritja prej 50%. Pronarët do të përfitojnë vetëm zbritjen fikse prej 8.4 milionë lekësh, ndërsa pjesa tjetër do të tatohet.

Çfarë ndodh në zonat më të shtrenjta të Tiranës?

Ndikimi më i madh pritet në zonat me çmime të larta referuese, si:

• Ish-Blloku

• Zona e Piramidës

• Myslym Shyri

• Blloku i Ambasadave

• Liqeni Artificial

Për shembull, një apartament 90 m² në zonën e Ish-Bllokut ka një vlerë referuese prej rreth 20.5 milionë lekësh.

Sot pronari paguan:

• 10,278 lekë në vit (0.05%)

Nëse norma bëhet 0.1%, detyrimi arrin:

• 12,156 lekë në vit

Pra, një rritje prej rreth 18%, edhe pse aplikohet pragu i patatueshëm.

Nëse norma miratohet në 0.2%, detyrimi arrin:

• 20,556 lekë në vit

Praktikisht, pagesa dyfishohet krahasuar me sot.

Po zonat me çmime më të ulëta?

Në zonat periferike ose me çmime referuese më të ulëta, efekti është më i kufizuar.

Nëse norma vendoset në 0.1%, shumë familje do të vazhdojnë të paguajnë pothuajse të njëjtën shumë si aktualisht, falë zbritjes së parashikuar.

Megjithatë, nëse bashkia zgjedh normën 0.2%, edhe këto zona do të përballen me një dyfishim të detyrimit.

Për shembull, një apartament në zonën Ali Demi – Shkozë paguan aktualisht:

• 4,626 lekë në vit

Me normën 0.2%, detyrimi arrin:

• 9,252 lekë në vit

Cilat zona të Tiranës preken?

Projektligji mbështetet në ndarjen ekzistuese të 11 zonave kadastrale, ku përfshihen gjithsej 32 nënzona, ndër të cilat:

• Ish-Blloku

• Piramida

• Pazari i Ri

• Myslym Shyri

• Komuna e Parisit

• Liqeni Artificial

• Selvia

• Don Bosko

• Zogu i Zi

• Lapraka

• Ali Demi

• Allias

• Fresku

• Kombinati

• Yzberishti

• Sauku

• Kinostudio

• Porcelani

• Medreseja

• Bregu i Lumit

Diferencat në çmimet referuese të këtyre zonave janë arsyeja pse edhe efekti i formulës së re nuk do të jetë i njëjtë për të gjithë.

Çfarë duhet të kenë parasysh pronarët?

Nëse projektligji miratohet në formën aktuale, çdo pronar duhet të marrë parasysh:

• vlerën referuese të pronës së tij;

• nëse banesa është banesa e parë;

• pragun e patatueshëm që aplikohet për bashkinë ku ndodhet prona;

• normën  e pasurive të paluajtshme, është e rëndësishme të kuptojnë jotatimore që do të vendosë Këshilli Bashkiak (0.1% ose 0.2%).

Këta faktorë do të përcaktojnë shumën që do të paguhet çdo vit për taksën e ndërtesës.

Çfarë do të thotë kjo për pronarët?

Formula e re synon ta bëjë sistemin më progresiv duke ofruar lehtësime për banesat me vlerë më të ulët dhe duke rritur kontributin e pronave me vlerë të lartë. Megjithatë, niveli përfundimtar i ndikimit do të varet nga norma e taksës që do të zgjedhë secila bashki.

• Për pronarët dhe investitorët në tregun vetëm çmimin e një prone, por edhe kostot fiskale që lidhen me zotërimin e saj, pasi ato ndikojnë drejtpërdrejt në koston totale të investimit.

• Κοινοποίηση σε :

Ad