Projektligji i ri "Për taksën mbi pasurinë e paluajtshme" ka hyrë në një fazë të rëndësishme të konsultimit publik, ndërsa Shoqata Kombëtare e Agjentëve të Pasurive të Paluajtshme (NAREA) ka dorëzuar një analizë të detajuar me propozime dhe amendamente për përmirësimin e tij. Sipas analizës, drafti aktual përmban një sërë dispozitash që mund të krijojnë probleme në zbatimin praktik, si edhe mospërputhje me standardet dhe legjislacionin e Bashkimit Evropian. Në analizën e saj, NAREA evidenton shtatë problematika madhore që, sipas shoqatës, duhet të rishikohen për të shmangur konfliktet me legjislacionin evropian. Ato lidhen me bashkëpunimin administrativ tatimor, mbrojtjen e të dhënave personale, luftën kundër pastrimit të parave, standardet bankare, konkurrencën, prokurimin publik dhe parimet e "Better Regulation" të Bashkimit Evropian. Sipas shoqatës, nëse këto elemente nuk adresohen përpara miratimit të ligjit, procesi i harmonizimit të legjislacionit shqiptar me acquis të Bashkimit Evropian mund të përballet me vështirësi, veçanërisht në kapitujt që lidhen me administrimin fiskal dhe konkurrencën. 1. Metodologjia e paqartë për vlerësimin e pronës 2. Përjashtimi nga taksa për banesën e parë 3. Përjashtimi fiskal për hotelet me "brand name" 4. Mungesa e garancive për Kadastrën Fiskale 5. Procedurat e apelimit nuk garantojnë paanshmëri 6. Kufizimet ndaj qytetarëve debitorë 7. Nevoja për më shumë kohë në zbatimin e reformës Projektligji ndodhet ende në fazën e konsultimit publik dhe propozimet e paraqitura nga NAREA pritet të shqyrtohen nga Ministria e Financave përpara se drafti të dërgohet për miratim në Qeveri dhe më pas në Kuvend. Nëse një pjesë e rekomandimeve do të reflektohen në versionin përfundimtar të ligjit, reforma e taksës së pronës mund të ofrojë më shumë transparencë, siguri juridike dhe një sistem më të drejtë fiskal për pronarët e pasurive të paluajtshme në Shqipëri.Shtatë çështjet kryesore që ngre NAREA

Projektligji ia delegon pothuajse të gjithë metodologjinë e vlerësimit Këshillit të Ministrave, pa përcaktuar në ligj kriteret bazë. NAREA kërkon që të përfshihen faktorë si sipërfaqja, vendndodhja, orientimi, mosha e objektit, gjendja fizike, infrastruktura dhe performanca energjetike, në përputhje me standardet ndërkombëtare të vlerësimit.
Shoqata argumenton se pragjet e ndryshme të përjashtimit sipas bashkive mund të krijojnë trajtim të pabarabartë të qytetarëve. Propozohet që përjashtimet të bazohen në kritere objektive, si vlera mesatare e tregut dhe kushtet socio-ekonomike të zonës, si edhe të parashikohen lehtësira për shtresat në nevojë.
NAREA kundërshton përjashtimin 10-vjeçar nga taksa për hotelet me katër dhe pesë yje që operojnë me marka ndërkombëtare. Sipas saj, kjo krijon avantazh selektiv në treg dhe mund të konsiderohet ndihmë shtetërore në kundërshtim me rregullat evropiane të konkurrencës.
Shoqata kërkon më shumë masa për mbrojtjen e të dhënave personale, lidhjen me sistemet evropiane të shkëmbimit të informacionit, përcaktimin e afateve të ruajtjes së të dhënave dhe rregulla të qarta për operatorët privatë që mund të angazhohen në administrimin e sistemit.
Sipas draftit aktual, ankimi administrativ shqyrtohet nga e njëjta bashki që ka nxjerrë aktin tatimor. NAREA propozon krijimin e një organi të pavarur kombëtar për shqyrtimin e ankesave, në mënyrë që procesi të jetë më transparent dhe i paanshëm.
Shoqata kërkon që qytetarëve me detyrime të papaguara të mos u kufizohen shërbimet bazë si ato civile, shëndetësore, arsimore, pajisja me leje drejtimi apo regjistrimi i biznesit. Kufizimet, sipas saj, duhet të lidhen vetëm me shërbimet që kanë lidhje të drejtpërdrejtë me pasurinë objekt taksimi.
NAREA propozon shtyrjen e afateve të hyrjes në fuqi të ligjit dhe raportim periodik mbi gatishmërinë teknike e administrative të institucioneve, duke argumentuar se reforma kërkon përgatitje më të gjatë për të garantuar zbatim të suksesshëm.Çfarë pritet më tej?